Waarschijnlijk heb je heel veel vragen

 



Heeft Oeganda hulp nodig?

Een aantal feiten op een rijtje kunnen misschien verduidelijken waarom ondersteuning in Oeganda nodig is:

  • 41 miljoen mensen waarvan 70% jonger dan 40 jaar
  • Oeganda heeft de op twee na jongste populatie ter wereld
  • De levensverwachting stijgt snel (van 44 jaar in 1995 naar 60 jaar in 2017)
  • Er wordt voorspeld dat er in 2050 meer dan 100 miljoen mensen leven in Oeganda
  • Om deze bevolkingsgroei bij te houden moet de economie jaarlijks met minimaal 12% groeien
  • Op dit moment groeit de economie met 4% en de trend is dalend
  • Kortom: de bevolking gaat er jaarlijks op achteruit
  • En dan nog eens te bedenken dat de geboekte groei voornamelijk komt door de staatsverkoop van koper, kobalt, goud en recent ook olie
  • Het is de vraag of de burgers daadwerkelijk profiteren van de verkoop van deze grondstoffen
  • Het Bruto Binnenlands Product is $667 per hoofd van de bevolking
  • In Nederland is dat $48.000
  • 35% van de Oegandezen leeft onder de armoedegrens van $1,90 per dag
  • Oeganda staat op de Human Development Index op plaats 162 van 189 beoordeelde landen
  • 90% van de bevolking leeft van kleinschalig boeren
  • 90% van de kinderen krijgt inmiddels basisonderwijs
  • Bijna 30% van de Oegandezen is geregistreerd als ondernemer
  • Daarmee zijn ze koploper in de wereld
  • Het is echter in de meeste gevallen een eenmansactiviteit omdat men anders werkeloos is
  • En dat toont aan dat de Oegandezen niet zomaar bij de pakken neerzitten
  • Veel start ups redden het niet, meestal door een gebrek aan opleiding of toegang tot kennis en financiële middelen, of problemen die urgenter zijn zoals de dagelijkse voedselvoorziening, ziektekosten of schoolgeld
  • Oegandezen doen er alles aan om hun kinderen naar de basisschool te kunnen laten gaan

Staat het regime en de corruptie effectieve hulp in de weg?

Zeker! Oeganda staat hoog op de corruptie index (151/175) en het bestuurlijk systeem wordt niet voor niets 'hybride' genoemd (presidentieel democratie/republiek). Onderzoek heeft aangetoond dat grootschalige hulpprojecten (van bijvoorbeeld de Wereldbank) niet heel zinvol zijn. Het geld gaat vooral naar de lokale elite. Zo zorgt hulp voor sloppenwijken er regelmatig voor dat de bewoners van de sloppenwijken worden verdreven en dat er op die plaats appartementen worden gebouwd voor de upperclass. Ook worden landbouwgronden vaak tegen hele lage prijzen onteigend om vervolgens ter beschikking te worden gesteld aan grote buitenlandse organisaties. Dat zorgt helaas niet in alle gevallen voor werkgelegenheid. Dambisa Moyo rekent in haar boek 'Dead Aid' (2009) af met de grote afhankelijkheid van buitenlandse steun en het uitblijven van het beoogde effect. Zij betoogt dat het een misvatting van de wereldleiders was dat het Marshal Plan dat Europa op de been hielp na de Tweede Wereld Oorlog ook zou werken om de armoede te bestrijden in Afrika. Het verschil volgens haar: een goed werkend bestuurlijk systeem en goede instituten. Toch zeggen de beleidsmakers van Oxfam Novib dat uit de World Economic Outlook van het IMF blijkt dat Afrikaanse landen die afhankelijk zijn van donorstaten het economisch beter doen en een stabieler staatssysteem hebben.

 

Kleinschalige projecten rechtstreeks met de bevolking werken in veel gevallen heel goed. Het zorgt voor zogenaamde 'change agents'. Lokale mensen die de verandering aanjagen, bewaken en overbrengen. Red Road Foundation kiest voor deze aanpak en focust daarbij op ondernemerschap en ondernemerschapsonderwijs als hefboom voor zelfredzaamheid. Red Road Foundation probeert op deze manier zoveel mogelijk mensen te stimuleren om change agent te worden en banen te creëren. Volgens Van Eijck (Civis Mundie #11) gaan overheden meestal pas projecten op macroniveau stimuleren als het aantal change agents de kritische massa heeft bereikt.

 

De Nederlandse geschiedenis leert dat coöperatievorming (van lokaal tot nationaal niveau) van groot belang is om op grote schaal effecten te kunnen genereren. Coöperaties kunnen de schakel vormen tussen het micro- en macroniveau. Zij streven naast economische ook sociale en politieke doelstelling na. Helaas heeft Museveni in de jaren '90 alle coöperaties in het land verboden. Mensen zeggen dat hij hiermee de organisatie van de bevolking wilde afbreken om zo zelf meer macht te hebben. Inmiddels is, onder druk van de Westerse samenleving, het weer legaal om coöperaties te vormen.

 

Het blijft lastig om te zeggen of hulp wel of geen zin heeft. Er zijn heel veel factoren die het succes beïnvloeden. Een politiek systeem is daar een hele belangrijk van. Daarom kiest Red Road Foundation voor kleinschalige projecten, die zoveel mogelijk onder de radar van de overheid blijven en richt zij zich op het creëren van zoveel mogelijk change agents. Niet eenvoudig; wel heel uitdagend om te doen!

 

Staat de 'Afrikaanse mentaliteit' de hulp in de weg?

Je hoort wel eens dat Afrikanen als lui en niet-ondernemend worden weggezet. Als dat zo is dan heeft iedere vorm van hulp weinig zin. Er is echter wetenschappelijk aangetoond dat armoede zorgt voor een berustende mentaliteit, maar dat deze mentaliteit niet de oorzaak is van de armoede. Het leidt dus ook niet tot lagere economische groei in latere periodes. Zo werden Duitsers vóór de industriële revolutie 'lui' genoemd en was het later een land met zeer grote economische groei volgens De Jong (NRC, 29 maart 2009). Het gaat vooral om de mogelijkheden die mensen krijgen.

 

Wat is de filosofie van Red Road Foundation als het gaat om projecten?

Het gaat ons vooral om het lokaliseren van change agents. Mensen die 'fired up' zijn om het anders te gaan doen en daarbij graag een voorbeeld willen zijn voor anderen. We willen hen inspireren en helpen om de nieuwe wegen en oplossingen te vinden. Meestal door hen coachend te helpen de juiste antwoorden te vinden, want wij weten die antwoorden immers zeker niet! Daarna kunnen we vaak nog heel dienstbaar zijn bij de vervolgstappen. Bijvoorbeeld door hen te verbinden met partijen die de benodigde kennis hebben of de juiste zakenpartners, uiteraard voor zover deze in ons netwerk zitten. Uitgangspunt is dat we proberen zo weinig mogelijk westerse partijen op de Oegandezen af te sturen. Op de eerste plaats omdat de westerse partijen dan concurreren met Oegandese partijen en op de tweede plaats omdat westerse partijen nogal eens de neiging hebben te denken dat ze overal het antwoord op weten. Vaak zonder enig beeld van de Afrikaanse context.

 

Zodra projecten opgestart zijn blijkt vaak dat er geld nodig is om het juiste vervolg te geven. Red Road Foundation is bereid om in die gevallen te onderzoeken hoe die financiering gevonden kan worden. Bij voorkeur door te bemiddelen tussen partijen in Oeganda en anders met westerse partijen die geld willen lenen tegen gunstige voorwaarden en een achtergesteld karakter. Indien het echt niet anders kan is Red Road Foundation bereid een donatie te doen zonder terugbetalingsverplichting, maar alleen als Oegandese partijen meedoen. Wij noemen deze zakelijke aanpak ook wel 'reëel idealisme' dat berust op meedoen en wederzijds respect tussen de Red Road Foundation en haar sponsoren enerzijds en de Oegandese bevolking anderzijds. Het sluit ook aan bij het ontwikkelingshulp beleid van de Nederlandse overheid: geen hulp maar handel. Iets waar Dambisa Moyo ook voor pleit.

 

Hoe kiest Red Road Foundation haar projecten?

Wij vinden het belangrijk dat projecten het ondernemerschap stimuleren en change agents creëren. Een project moet zijn ontstaan in de Oegandese samenleving en draagvlak hebben. Daarnaast moet het project binnen 3 jaar zichzelf kunnen bedruipen, of zichzelf in een periode van 3 jaar overbodig maken. Niets zo erg als een situatie waarin we mensen afhankelijk maken van iets waar ze geen invloed op hebben.

 

Het is heel belangrijk dat we ons realiseren dat we de Oegandese cultuur en maatschappij nooit helemaal zullen begrijpen. Daarom hebben we onafhankelijke Oegandese adviseurs die ons telkens weer helpen om impact en context op lokaal niveau te duiden. Onze adviseurs zijn Zuster Hilda Bamwine (hoofd van Sacred Heart Uganda & Kenya) en Dr. Fr. Ambrose Bwangatto (Decaan van het seminarie in Ggaba, Kampala). Naast deze officiële adviseurs onderhouden wij een goed contact met de Nederlandse ambassade in Kampala en vragen wij regelmatig advies en hulp aan hen.

 

Hoe borgt Red Road Foundation dat het geld goed terecht komt?

De belangrijkste peilers zijn:

1) we geven alleen geld aan organisaties in Oeganda die we kennen en gescreend zijn door onze lokale adviseurs

2) we vragen om een duidelijk projectplan met daarin logische fasen en betalen een voorschot per fase en doen pas een vervolgbetaling als we zeker weten dat het project op koers ligt

3) we verlangen periodieke rapportages van de projecten

4) we gaan minimaal 2 keer per jaar zelf naar Oeganda om alle projecten te bezoeken en te beoordelen

 

Focust Red Road Foundation op (een) bepaalde regio('s)?

Op dit moment richten wij ons op de hoofdstad Kampala en de Masaka-regio (zo'n drie uur rijden ten zuiden van Kampala). Masaka is een arme regio en kan alle hulp goed gebruiken. Het is tevens de geboortestreek van onze adviseur Dr. Fr. Amrose Bwangatto. Hij heeft een uitstekend netwerk in deze regio en vanuit zijn functie in de maatschappij ook veel respect. Dat opent deuren voor ons en tevens zorgt het ervoor dat mensen niet snel geneigd zullen zijn om misbruik te maken van de goede intenties van Red Road Foundation. Ook Zuster Hilda is sinds begin 2018 neergestreken in deze regio. Zij is hoofd van een grote basisschool en middelbare school waar in totaal zo'n 2.000 kinderen tevens inwonen. Deze school ligt zo'n 15 minuten ten noorden van Masaka. Hilda staat midden in de maatschappij en is zeer goed in staat om te duiden hoe onze hulp het beste kan worden ingezet. Red Road Foundation maakt zich om deze reden sterk voor de Masaka-regio.

 

Daarnaast zijn wij actief in Kampala. We doen dat bewust omdat Kampala het economisch centrum van het land is. Hier is veel bedrijvigheid en zijn de beste netwerken te vinden. Hier zijn ook enorm veel change agents te vinden die vanwege de kansen naar de grote stad zijn gekomen. Velen willen uiteindelijk terug naar hun geboortegrond. Kortom: hier vinden wij interessante mensen die we kunnen helpen om hun dromen, en daarmee ook die van anderen, waar te maken. Voor Red Road Foundation is het belangrijk om zichtbaar te zijn in Kampala omdat het ons toegang geeft tot belangrijke netwerken.

 

Waarom start Red Road Foundation een koffie coöperatie?

Dat doen we niet! Het zijn de koffieboeren in de Jjongoza community (in het Masaka district) die de koffie coöperatie zijn gestart. Wij hebben hen alleen geïnspireerd om het ook echt te gaan doen. Ze zijn al bezig sinds april 2018 en tot in december 2018 hebben ze van Red Road Foundation alleen een mooi logo kado gekregen en 250 polo's met het logo. Wat zijn ze er trots op! Overigens hebben we de polo's in Kampala laten maken bij een ondernemer die in 2017 onze pilot business clinic heeft gevolgd.

 

We hebben tot nu toe vooral gecoacht en de koffieboeren in contact gebracht met belangrijke partijen die hen kunnen helpen. Zo zijn de leiders van de koffie coöperatie (Jjongoza Coffee Farmers Cooperative Society) op een trainingsdag geweest bij de grote 'buurcoöperatie' Kibinge. Via Rabobank konden we deze contacten leggen. De twee coöperaties hebben inmiddels een samenwerkingsovereenkomst gesloten.

 

Volgens de Coffee Barometer 2018 hebben koffieboeren het wereldwijd erg zwaar. Ongeveer 10% van de koffieomzet gaat naar de boeren. Het is heel vreemd om te zien dat de koffieprijzen die consumenten betalen gelijk blijven, terwijl de wereldmarktprijs wel daalt. Ondanks Fairtrade keurmerken gaat het dus nog steeds mis. Het komt helaas veel voor dat de grote koffiemultinationals de koffiehandelaren rechtstreeks naar de boeren stuurt en hen een te lage prijs bieden, omdat ze misbruik maken van de zwakke financiële positie van de kleine boer. Triest! Daarom probeert Red Road Foundation alle partijen uit te schakelen en in Nederland koffiebranders te vinden die wel van Jjongoza Coffee Farmers willen kopen voor een goede prijs. Ambitieus, maar dat maakt het alleen maar leuker zodra het gelukt is! Kijk op onze programma-pagina voor meer informatie over Jjongoza Coffee Farmers.

 

 

Heb je een vraag en kun je bovenstaand het antwoord niet vinden? Neem dan contact op door een mail te sturen naar info@redroadfoundation.com

 

Volg ons op facebookDaar houden we je op de hoogte over de programma's en vertellen scholieren en ondernemers hun verhalen.